Tourmalin – Wikipedia tiếng Việt

Tourmalin
Tourmalin Schorl
Thông tin chung
Thể loại	Khoáng vật silicat
Công thức hóa học	(Ca,K,Na,[])(Al,Fe,Li,Mg,Mn)3(Al,Cr, Fe,V)6 (BO3)3(Si,Al,B)6O18(OH,F)4 [1][2]
Màu	Hầu hết có màu đen, nhưng có thể biến đổi từ nâu, tím, lục, hồng hoặc mang hai màu hồng và lục.
Dạng thường tinh thể	song song và kéo dài. Trụ hình kim, đôi khi tỏa tia. Khối, hạt phân tán (trong granit).
Hệ tinh thể	Ba phương
Cát khai	Không
Vết vỡ	Không phẳng, vỏ sò nhỏ, giòn
Độ cứng Mohs	7–7,5
Ánh	Thủy tinh, đôi khi nhựa
Màu vết vạch	Trắng
Tỷ trọng riêng	3,06 (+,20 -,06)[1]
Mật độ	2,82–3,32
Láng	Thủy tinh[1]
Thuộc tính quang	Khúc xạ kép, một trục (-)[1]
Chiết suất	nω=1,635–1,675, nε=1,610–1,650
Khúc xạ kép	-0,018 đến -0,040; đặc biệt khoảng 0,020 nhưng trong đá sẫm mày nó có thể lên đến 0,040[1]
Đa sắc	trung bình đến mạnh[1] Tourmalin đỏ: xác định; đỏ sẫm, đỏ nhạt Tourmalin lục: Mạnh; lục sẫm, vàng lục Tourmalin nâu: xác định; nâu sẫm, nâu nhạt Tourmalin lam: Mạnh; lam sẫm, lam nhạt
Tán sắc	0,017[1]
Huỳnh quang	đá hồng—đỏ rất yếu đến tím trong song dài và song ngắn [1]
Phổ hấp thụ	bước sóng hấp thụ mạnh nhất 498nm, và hấp thụ hoàn toàn song đỏ cho đến 640nm trong đá lam và lục; đá đỏ và hồng hấp thụ 458 và 451nm cũng như trong quang phổ lục [1]
Tham chiếu	[3]

Tourmalin là một khoáng vật silicat vòng. Tourmalin là loại đá bán quý và trang sức có nhiều màu sắc khác nhau.

Tourmalin có mặt trong đá granit và granit pegmatit và trong các đá biến chất như schist và đá hoa. Các tourmalin giàu liti và Schorl thường được tìm thấy trong granit và granit pegmatit. Các tourmaline giàu magie, dravite, có mặt hạn chế trong schist và đá hoa. Tourmalin là một khoáng vật bền và có thể được tìm thấy một ít trong cát kết và cuội kết, và một phần trong ZTR index đối với các trầm tích phong hóa cao.

Các nhóm tourmalin phổ biến là

• Nhóm Schorl:
  
  • Đen nâu đến Black—Schorl


• Nhóm dravit: ở khu vực Drave của Carinthia
  
  • vàng sẫn đến black—dravit nâu


• Nhóm Elbait: đặt tên theo đảo Elba, Ý
  
  • Đỏ đến rubellit đỏ hồng (ở rubellus)
  
  
  • indicolit Lam nhạt đến lam lục Brazil
  
  
  • verdelit lục hoặc emerald Brazil
  
  
  • achroit không màu (trong tiếng Hy Lạp "άχρωμος" nghĩa là "không màu")

Thành phần hóa học của nhóm tourmalin[sửa | sửa mã nguồn]

Các khoáng vật trong nhóm tourmalin là một trong nhửng nhóm khoáng vật silicat phức tạp nhất. Thành phần của nó thay đổi trong khoảng rộng do sự thay thế đồng hình (dung dịch rắn), và công thức chung của nó có thể được viết như sau

XY₃Z₆(T₆O₁₈)(BO₃)₃V₃W,

với:^[4]

X = Ca, Na, K, ៛ = vacancy

Y = Li, Mg, Fe²⁺, Mn²⁺, Zn, Al, Cr³⁺, V³⁺, Fe³⁺, Ti⁴⁺, vacancy

Z = Mg, Al, Fe³⁺, Cr³⁺, V³⁺

T = Si, Al, B

B = B, vacancy

V = OH, O

W = OH, F, O

Tinh thể elbait lớn màu hồng trên thạch anh, Mỏ Cryo-Genie, San Diego Co., California, Hoa Kỳ.

Một danh mục tên gọi sửa đổi của nhóm tourmalin được xuất bản năm 2011.^[5][6][7]

1. ^ ^{a ă â b c d đ e ê} Gemological Institute of America, GIA Gem Reference Guide 1995, ISBN 0-87311-019-6
   


2. ^ Mindat tourmaline group Accessed ngày 12 tháng 9 năm 2005. This website details specifically and clearly how the complicated chemical formula is structured.
   


3. ^ “Tourmaline”. WebMineral. Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2010. 
   


4. ^ Hawthorne, F.C. & Henry, D.J. (1999). "Classification of the minerals of the tourmaline group". European Journal of Mineralogy, 11, pp. 201–215.
   


5. ^ Darrell J. Henry, Milan Novák, Frank C. Hawthorne, Andreas Ertl, Barbara L. Dutrow, Pavel Uher, and Federico Pezzotta (2011). “Nomenclature of the tourmaline-supergroup minerals” (PDF). American Mineralogist 96: 895–913. doi:10.2138/am.2011.3636. 
   


6. ^ Erratum: American Mineralogist (2013), Volume 98, page 524.
   


7. ^ Frank C. Hawthorne and Dona M. Dirlam. "Tourmaline: Tourmaline the Indicator Mineral: From Atomic Arrangement to Viking Navigation." Elements, October 2011, v. 7, p. (5): 307-312, doi:10.2113/gselements.7.5.307.
   

Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về Tourmalin