Hydro sulfua – Wikipedia tiếng Việt

Hydro sulfua
Cấu trúc phân tử của sulfua hiđrô
Tổng quan
Danh pháp IUPAC	Hydro sulfid, hydro sulfua, sunfan
Tên khác	Hiđrô sunfua, sunfua hiđrô
Công thức phân tử	H2S
Phân tử gam	34,082 g/mol
Biểu hiện	Khí không màu
Số CAS	[7783-06-4]
Thuộc tính
Tỷ trọng và pha	1,363 g/L, khí
Độ hòa tan trong nước	2,5 g/L
Điểm nóng chảy	-82,3 °C (190,85 K)
Điểm sôi	-60,28 °C (212,87 K)
pKa	7[1][2]
pKb
Độ nhớt
Nguy hiểm
MSDS	MSDS ngoài
Các nguy hiểm chính	Cực độc Dễ cháy
NFPA 704
Điểm bắt lửa	-82,4 °C
Rủi ro/An toàn	R: 12, 26, 50 S: 1/2, 9, 16, 36, 38, 45, 61
Số RTECS	MX1225000
Trang dữ liệu bổ sung
Cấu trúc & thuộc tính	n εr, v.v.
Dữ liệu nhiệt động lực	Các trạng thái rắn, lỏng, khí
Dữ liệu quang phổ	UV, IR, NMR, MS
Các hợp chất liên quan
Các hợp chất tương tự	Nước Selenua hyđro Teluarua hyđro
Các hợp chất liên quan	natri sunfua natri hiđrôsunfua, Dimetyl sunfua
Ngoại trừ có thông báo khác, các dữ liệu được lấy ở 25°C, 100 kPa Thông tin về sự phủ nhận và tham chiếu

Hydro sulfua (công thức hóa học: H₂S) là hợp chất khí ở điều kiện nhiệt độ thường, có mùi trứng thối, rất độc.

Trong hợp chất H₂S, lưu huỳnh (S) có số ôxi hóa thấp nhất (-2) do vậy H₂S có tính khử và tác dụng được với một số hợp chất có tính ôxi hóa như ôxy, kali pemanganat...

H₂S là chất khí được dùng để nhận biết các hợp chất chứa lưu huỳnh như FeS, K₂S v.v. Các hợp chất này khi cho tác dụng với axít mạnh như HCl sẽ cho sản phẩm là khí H₂S có mùi đặc trưng. Riêng CuS không tác dụng với HCl.

H₂S còn dùng để thu hồi thủy ngân (Hg) bị rớt ra ngoài ở dạng HgS rắn.

Tính axit[sửa | sửa mã nguồn]

Khí H₂S tan trong nước tạo thành dung dịch axit sunfuahiđric rất yếu (yếu hơn axit H₂CO₃) với H+ + HS- K1= 6.10-8 và HS- H+ + S 2- K2=10-14

Tác dụng với các dung dịch kiềm tạo hai muối, muối trung hoà và muối axit:

H₂S + 2NaOH = Na₂S + 2H₂O

H₂S + NaOH = NaHS + H₂O

Đặc biệt H₂S tác dụng với các dung dịch muối cacbonat kim loại kiềm chỉ tạo ra muối hiđro cacbonat.

H₂S + Na₂CO₃ = NaHCO3 + NaHS

Tính khử mạnh[sửa | sửa mã nguồn]

Trong axit H₂S và các muối của nó (S có số oxi hoá -2) nên là chất khử mạnh. H₂S cháy trong không khí với ngọn lửa màu xanh.

2H₂S + 3O₂ → 2 H₂O + 2SO₂

Nếu không cung cấp đủ không khí, H₂S bị oxi hóa thành S. Clo có thể oxi hoá H₂S thành H₂SO₄ (khi có nước).

4Cl₂ + H₂S + 4H₂O → H₂SO₄ + 8 HCl

H₂S tác dụng với các kim loại kiềm tạo thành muối axit.

2H₂S + 2K → 2KHS + H₂

Còn với các kim loại khác thì tạo thành muối sunfua. H₂S khan không tác dụng với Cu, Ag, Hg, nhưng khi có mặt hơi nước thì lại tác dụng khá nhanh làm cho bề mặt các kim loại này bị xám lại.

4 Ag + 2H₂S + O₂ → 2Ag₂S + 2H₂O

Muối sunfua của kim loại nhóm IA như Na₂S, K₂S tan trong nước và tác dụng với các axit HCl, H₂SO₄ sinh ra khí H₂S. Muối sunfua của kim loại nặng như CuS, PbS.. không tan trong nước, không tác dụng với dung dịch axit HCl, H₂SO₄. Muối sunfua của một số kim loại còn lại như ZnS, FeS không tan trong nước nhưng tác dụng với dung dịch axit HCl, H₂SO₄ sinh ra khí H₂S. Một số muối sunfua có màu đặc trưng như ZnS màu trắng (dùng làm màn huỳnh quang, ti vi.); CdS, As₂S₃ màu vàng; CuS, PbS, Ag₂S, HgS màu đen. Dựa vào tính chất này để nhận biết muối sunfua.

Trạng thái tự nhiên và điều chế[sửa | sửa mã nguồn]

Trong tự nhiên H₂S có trong một số nước suối, trong khí núi lửa, khí thoát ra từ các chất protein bị thối rữa. Trong công nghiệp không điều chế H₂S còn trong phòng thí nghiệm điều chế bằng phản ứng của FeS với axit HCl 

2HCl + FeS → FeCl₂ + H₂S

1. ^ Perrin, D.D. (1982). Ionisation Constants of Inorganic Acids and Bases in Aqueous Solution (ấn bản 2). Oxford: Pergamon Press. 
   


2. ^ Bruckenstein, S.; Kolthoff, I.M., in Kolthoff, I.M.; Elving, P.J. Treatise on Analytical Chemistry, Vol. 1, pt. 1; Wiley, NY, 1959, pp. 432–433.
   

Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về Hydro sulfua