Vùng Khabarovsk (tiếng Nga: Хаба́ровский край, chuyển tự. Khabarovsky kray, IPA [xɐˈbarəfskʲɪj kraj]) là một chủ thể liên bang của Nga (một krai), nằm ở Viễn Đông Nga. Vùng Khabarovsk bao gồm đồng bằng hạ lưu sông Amur, cũng như các khu vực đồi núi rộng lớn dọc theo đường bờ biển của biển Okhotsk, một bộ phận của Thái Bình Dương. Trung tâm hành chính của vùng là thành phố Khabarovsk. Theo điều tra năm 2010, vùng có 1.343.869 cư dân.[5]
Thế kỷ 5-900[sửa | sửa mã nguồn]
Theo các thư tịch Trung Hoa và Triều Tiên, phần phía nam của vùng Khabarovsk vốn do một trong năm bộ phận của người Thất Vi (室韋) là Bát Thất Vi (钵室韋) cùng người Hắc Thủy Mạt Hạt sinh sống tương ứng ở phía tây và phía đông của Bureinsky và Tiểu Hưng An lĩnh.
Thế kỷ 17-1850[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 1643, thuyền của Vassili Poyarkov đã xuôi dòng Amur, quay trở lại Yakutsk theo biển Okhotsk và sông Aldan, và trong các năm 1649–1650 Yerofey Khabarov đã chiếm vùng đất ven bờ sông Amur. Tuy nhiên, trong cuộc chiến với nhà Thanh, những người Cozak đã bỏ pháo đài của họ, và theo điều ước Nerchinsk (1689), Nga từ bỏ lưu vực sông Amur.
Mặc dù Nga mất quyền thông hành trên sông Amur, nhà Thanh chưa từng thiết lập quyền kiểm soát trực tiếp đối với hạ du của sông Amur. Nikolay Muravyov đã khiến mối quan hệ với Trung Quốc căng thẳng khi tuyên bố rằng vùng hạ du sông Amur thuộc về người Nga.
Đến năm 1852, một đoàn quân Nga dưới quyền chỉ huy của Muravyov đã thám hiểm Amur, và đến năm 1857, đã có một loạt các điểm định cư của người Cozak và nông dân Nga dọc theo toàn bộ chiều dài con sông. Khu vực phía nam vùng Khabarovsk chính thức trở thành lãnh thổ Nga vào năm 1858 theo điều ước Aigun, sông Amur được công nhận là biên giới giữa đế quốc Nga và nhà Thanh, và Nga được quyền thông hành tự do ra Thái Bình Dương.
Vùng Khabarovsk có ranh giới với tỉnh Magadan ở phía bắc, với Cộng hòa Sakha và tỉnh Amur ở phía tây, với tỉnh tự trị Do Thái, tỉnh Hắc Long Giang của Trung Quốc, và vùng Primorsky ở phía nam, phía đông vùng Khabarovsk là biển Okhotsk. Diện tích của vùng Khabarovsk xếp thứ 4 trong số các chủ thể liên bang của Nga. Taiga và lãnh nguyên nằm ở phía bắc, rừng lầy ở vùng lõm miền trung, và rừng rụng lá ở phía nam là thảm thực vật tự nhiên của vùng. Vùng Khabarovsk kéo dài 1.800 km từ bắc xuống nam, kéo dài 125–750 km từ đông sang tây. Berill thuộc dãy núi Suntar-Khayata là điểm cao nhất vùng với cao độ 2933 mét.
Vùng Khabarovsk có một mùa đông kéo dài và lạnh giá, nhiệt độ trung bình tháng một là từ -22 °C ở khu vực phía nam đến -40 °C ở khu vực phía bắc, khu vực dọc bờ biển là từ -18 °C đến -24 °C. Nhiệt độ cao nhất ở cực nam cũng lên đến -50 °C. Mùa hè nóng và ẩm với nhiệt độ trung bình tháng 7 là từ 20 °C ở phía nam đến 15 °C ở phía bắc.
Lượng mưa hàng năm dao động từ 400–600 mm ở phía bắc đến 600–800 mm ở vùng đồng bằng và các triền núi phía đông của các rặng núi.
| Số | Tên | Mã OKATO | Dân số (nghìn người) | Diện tích (nghìn km²) | Mật độ người/km² | Trung tâm hành chính |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Khabarovsk | 08 401 000 000 | 572,4 | 0,386 | 1482,90 | ||
| Komsomolsk trên sông Amure | 08 409 000 000 | 270,8 | 0,325 | 833,23 | ||
| 1 | Amursky | 08 203 000 000 | 72,6 | 16,70 | 4,34 | Amursk |
| 2 | Ayano-Maysky | 08 206 000 000 | 3,1 | 167,70 | 0,02 | Ayan |
| 3 | Bikinsky | 08 209 000 000 | 28,3 | 2,50 | 11,32 | Bikin |
| 4 | Vaninsky | 08 212 000 000 | 42,2 | 25,90 | 1,63 | Vanino |
| 5 | Verkhnebureinsky | 08 214 000 000 | 31,6 | 63,70 | 0,50 | Chegdomyn |
| 6 | Vyazemsky | 08 217 000 000 | 25,6 | 4,30 | 5,95 | Vyazemsky, tỉnh Khabarovsk |
| 7 | Komsomolsky | 08 220 000 000 | 31,7 | 25,20 | 1,26 | Komsomolsk-na-Amure |
| 8 | Imeni Lazo | 08 224 000 000 | 49,6 | 32,50 | 1,53 | Pereyaslavka |
| 9 | Nanaysky | 08 228 000 000 | 21,7 | 27,80 | 0,78 | Troitskoye |
| 10 | Nikolaevsky | 08 231 000 000 | 40,8 | 17,20 | 2,37 | Nikolayevsk-na-Amure |
| 11 | Okhotsky | 08 234 000 000 | 11,4 | 162,80 | 0,07 | Okhotsk |
| 12 | Imeni Poliny Osipenko | 08 237 000 000 | 6,5 | 34,97 | 0,19 | Selo imeni Poliny Osipenko |
| 13 | Sovetsko-Gavansky | 08 242 000 000 | 45,5 | 15,60 | 2,92 | Sovetskaya Gavan |
| 14 | Solnechnyy | 08 244 000 000 | 36,5 | 31,10 | 0,17 | Solnechnyy |
| 15 | Tuguro-Chumikansky | 08 246 501 000 | 2,7 | 96,10 | 0,03 | Chumikan |
| 16 | Ulchsky | 08 250 000 000 | 23,7 | 39,30 | 0,60 | Bogorodskoye |
| 17 | Khabarovsky | 08 255 000 000 | 92,7 | 24,00 | 3,86 | Khabarovsk |
Dân số: 1.343.869 (điều tra dân số năm 2010 kết quả sơ bộ);[5] 1.436.570 (điều tra dân số năm 2002);[9] 1.824.506 (điều tra dân số năm 1989).[10]
Theo điều tra năm 2010,[5] 91,8% dân số tại vùng Khabarovsk là người Nga, 2,1% là người Ukraina, 0,8% là người Nanai, 0,6% là người Tatar, 0,6% là người Triều Tiên và 0,4% là người Belarus. 55.038 người không khai báo về dân tộc. Người ta ước tính rằng thành phần dân tộc của nhóm người không khai báo tương tự như tỷ lệ chung.[11]
Ngoài người Nanai, các nhóm dân tộc bản địa khác của vùng là người Evenk và người Even ở phần phía bắc, và người Ulch ở hạ du sông Amur (huyện Ulchsky). Một số người Nivkh (Gilyak), một dân tộc bản địa chuyên về đánh cá và nói một ngôn ngữ biệt lập, cũng sống ở đồng bằng Amur. Các nhóm bản địa nhỏ hơn trên địa bàn là người Negidal (567), người Oroch (686), và người Udege (1,657) theo điều tra năm 2002.
- Số ca sinh (2009): 17.573 (12.5/1000)
- Số ca tử (2009): 19.115 (13.6/1000)[12]
- Số ca sinh tại đô thị (2009): 13.612 (12.1/1000)
- Số ca sinh tại nông thôn (2009): 3.961 (14.5/1000)
- Số ca tử tại đô thị (2009): 15.472 (13.7/1000)
- Số ca tử tại nông thôn (2009): 3.643 (13.3/1000)[13]
- ^ Президент Российской Федерации. Указ №849 от 13 мая 2000 г. «О полномочном представителе Президента Российской Федерации в федеральном округе». Вступил в силу 13 мая 2000 г. Опубликован: "Собрание законодательства РФ", №20, ст. 2112, 15 мая 2000 г. (Tổng thống Liên bang Nga. Sắc lệnh #849 of 13-5-2000 Về đại diện toàn quyền của Tổng thống Liên bang Nga tại Vùng liên bang. Có hiệu lực từ 13-5-2000.).
- ^ Госстандарт Российской Федерации. №ОК 024-95 27 декабря 1995 г. «Общероссийский классификатор экономических регионов. 2. Экономические районы», в ред. Изменения №5/2001 ОКЭР. (Gosstandart của Liên bang Nga. #OK 024-95 27-12-1995 Phân loại toàn Nga về các vùng kinh tế. 2. Các vùng kinh tế, as amended by the Sửa đổi #5/2001 OKER. ).
- ^ Hiến chương, Điều 4.2
- ^ “Территория, число районов, населённых пунктов и сельских администраций по субъектам Российской Федерации” [Diện tích, số huyện, điểm dân cư và đơn vị hành chính nông thôn theo Chủ thể Liên bang Nga]. Всероссийская перепись населения 2002 года (Điều tra dân số toàn Nga năm 2002) (bằng tiếng Nga). Федеральная служба государственной статистики (Cục thống kê nhà nước Liên bang). 21 tháng 5 năm 2004. Truy cập ngày 1 tháng 11 năm 2011.
- ^ a ă â b Федеральная служба государственной статистики (Cục Thống kê quốc gia Liên bang Nga) (2011). “Предварительные итоги Всероссийской переписи населения 2010 года[[Thể loại:Bài viết có văn bản tiếng Nga]] (Kết quả sơ bộ Điều tra dân số toàn Nga năm 2010)”. Всероссийская перепись населения 2010 года (Điều tra dân số toàn Nga năm 2010) (bằng tiếng Nga). Cục Thống kê quốc gia Liên bang Nga. Truy cập 25 tháng 4 năm 2011. Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “2010Census” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác - ^ Giá trị mật độ được tính bằng cách chia dân số theo điều tra năm 2010 cho diện tích chỉ ra trong mục "Diện tích". Lưu ý rằng giá trị này có thể không chính xác do diện tích ghi tại đây không nhất thiết phải được diều tra cùng một năm với điều tra dân số.
- ^ Правительство Российской Федерации. Федеральный закон №107-ФЗ от 3 июня 2011 г. «Об исчислении времени», в ред. Федерального закона №271-ФЗ от 03 июля 2016 г. «О внесении изменений в Федеральный закон "Об исчислении времени"». Вступил в силу по истечении шестидесяти дней после дня официального опубликования (6 августа 2011 г.). Опубликован: "Российская газета", №120, 6 июня 2011 г. (Chính phủ Liên bang Nga. Luật liên bang #107-FZ of 2011-06-31 Về việc tính toán thời gian, as amended by the Luật Liên bang #271-FZ of 2016-07-03 Về việc sửa đổi luật liên bang "Về việc tính toán thời gian". Có hiệu lực từ 6 ngày sau ngày công bố chính thức.).
- ^ Ngôn ngữ chính thức trên toàn lãnh thổ Nga theo Điều 68.1 Hiến pháp Nga.
- ^ Федеральная служба государственной статистики (Cục Thống kê quốc gia Liên bang Nga) (21 tháng 5 năm 2004). “Численность населения России, субъектов Российской Федерации в составе федеральных округов, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов – районных центров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более человек[[Thể loại:Bài viết có văn bản tiếng Nga]] (Dân số Nga, các chủ thể Liên bang Nga trong thành phần các vùng liên bang, các huyện, các điểm dân cư đô thị, các điểm dân cư nông thôn—các trung tâm huyện và các điểm dân cư nông thôn với dân số từ 3 nghìn người trở lên)”. Всероссийская перепись населения 2002 года (Điều tra dân số toàn Nga năm 2002) (bằng tiếng Nga). Cục Thống kê quốc gia Liên bang Nga. Truy cập 23 tháng 3 năm 2010.
- ^ “Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность наличного населения союзных и автономных республик, автономных областей и округов, краёв, областей, районов, городских поселений и сёл-райцентров.[[Thể loại:Bài viết có văn bản tiếng Nga]] (Điều tra dân số toàn liên bang năm 1989. Dân số hiện tại của liên bang và các cộng hòa tự trị, tỉnh và vùng tự trị, krai, tỉnh, huyện, các điểm dân cư đô thị, và các làng trung tâm huyện.)”. Всесоюзная перепись населения 1989 года (Điều tra dân số toàn liên bang năm 1989) (bằng tiếng Nga). Demoscope Weekly (website của Viện Nhân khẩu học Đại học Quốc gia—Trường Kinh tế. 1989. Truy cập 23 tháng 3 năm 2010.
- ^ http://www.perepis-2010.ru/news/detail.php?ID=6936
- ^ http://habstat.gks.ru/digital/region1/OperInfo/Estestvennoe_dvizhenie.htm
- ^ http://habstat.gks.ru/digital/region1/OsnPokaz/Demografiia_naselen.htm
- ^ Gyeongsangnam-do official website English
- ^ Sister cities of the Hyogo Prefecture
- Хабаровская краевая Дума. №150 30 ноября 1995 г. «Устав Хабаровского края», в ред. Закона №202 от 30 июля 2008 г. (Khabarovsk Krai Duma. #150 ngày 30 tháng 11 năm 1995 Charter of Khabarovsk Krai, as amended by the Law #202 of ngày 30 tháng 7 năm 2008. ).
- Chaussonnet, Valerie (1995) Native Cultures of Alaska and Siberia. Arctic Studies Center. Washington, D.C. 112p. ISBN 1-56098-661-1
Comments
Post a Comment